{"id":2445,"date":"2023-10-08T13:32:38","date_gmt":"2023-10-08T10:32:38","guid":{"rendered":"http:\/\/www.netonda.com.tr\/marmara\/sap-hastaligina-dikkat.html"},"modified":"2023-10-08T13:32:38","modified_gmt":"2023-10-08T10:32:38","slug":"sap-hastaligina-dikkat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.netonda.com.tr\/marmara\/sap-hastaligina-dikkat.html","title":{"rendered":"\u015eAP HASTALI\u011eINA D\u0130KKAT"},"content":{"rendered":"<div class=\"article-text text-black container-padding\" data-text-id=\"39971\">\n<header>\n<p>Son d\u00f6nemde T\u00fcrkiye&#8217;de g\u00f6r\u00fclen \u015fap hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n SAT 2 varyant\u0131n\u0131n Kuzey Afrika&#8217;dan \u0130ran ve Irak&#8217;a gelerek oradan da hayvan hareketlili\u011fiyle T\u00fcrkiye&#8217;ye girdi\u011fini belirten Prof. Dr. \u00d6zp\u0131nar, \u201cBu vir\u00fcs kan, kemik ili\u011fi, lenf ve i\u00e7 organlarda uzun s\u00fcre etkisini yitirmeden kalabilmektedir. \u00d6zellikle saman, kuru ot ve yemlerde 5 ay kadar ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bildirilmektedir. Vir\u00fcs solunum yoluyla havadan al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 gibi enfekte olmu\u015f hayvanlar\u0131n a\u011f\u0131z salyas\u0131, s\u00fct, sperma ve deri yoluyla da h\u0131zla di\u011fer hayvanlara bula\u015fabilmektedir.\u201d dedi.<\/p>\n<\/header>\n<p>Bu hastal\u0131\u011f\u0131n \u0130ngilizce ve Almancada a\u011f\u0131z ve ayak hastal\u0131klar\u0131 olarak adland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, hayvanlardaki semptomlar\u0131 aras\u0131nda ate\u015f, i\u015ftahs\u0131zl\u0131k, s\u00fct ve et veriminde azalma, ayr\u0131ca a\u011f\u0131z, burun ve ayaklarda kesecikler olu\u015fu\u011funu belirten Prof. Dr. \u00d6zp\u0131nar, \u201cKesecikler patlayarak bulundu\u011fu b\u00f6lgelerde geni\u015f \u00fclseratif yaralara neden olmaktad\u0131r. Viral hastal\u0131klarla ortam\u0131n k\u00f6t\u00fc olmas\u0131 durumunda sekonder enfeksiyon olarak bakteriler de devreye girerek mastitis ve ayak hastal\u0131klar\u0131 h\u0131zla olu\u015fabilmektedir.\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<p><strong>\u201c\u015eap hastal\u0131\u011f\u0131 hayvandan insana ge\u00e7en bir hastal\u0131kt\u0131r\u201d<\/strong><\/p>\n<p>\u015eap hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n aynen korona vir\u00fcs\u00fcn de oldu\u011fu gibi \u00e7ok h\u0131zl\u0131 yay\u0131lan ve hayvanlar\u0131n h\u0131zla enfekte olmas\u0131 nedeniyle verim d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne ba\u011fl\u0131 olarak ekonomik kay\u0131plara neden olan bir hastal\u0131k oldu\u011funu belirten Prof. Dr. \u00d6zp\u0131nar, \u201cBu nedenle; hastal\u0131\u011f\u0131n g\u00f6r\u00fclmesi durumunda ihbar edilmesi ve karantina uygulanmas\u0131 zorunludur. Hayvan hareketlili\u011fine asl\u00e2 izin verilmez. Genelde hasta hayvanlar yak\u0131larak ve g\u00f6m\u00fclerek imha edilir.\u201d diyerek hastal\u0131\u011f\u0131n \u00f6nemini vurgulad\u0131.<\/p>\n<p>Hastal\u0131\u011f\u0131n zoonoz yani hayvandan insana ge\u00e7en hastal\u0131k oldu\u011funu s\u00f6yleyen Prof. Dr. \u00d6zp\u0131nar, \u201cZoonoz gurubunda olmas\u0131 nedeniyle insanlara da ge\u00e7ti\u011fini g\u00f6stermektedir. \u0130nsanlara bula\u015fmas\u0131 direkt elle memeye veya hayvana temas yoluyla olmaktad\u0131r. \u0130nsanlarda \u00f6nemli bir hastal\u0131k olu\u015fumuna sebebiyet vermemektedir. \u0130nsanda a\u011f\u0131z mukozas\u0131nda ve dilde vezik\u00fcller olu\u015fumuna neden olur.\u201d dedi.<\/p>\n<p><strong>\u201cHastal\u0131k sebebiyle hayvanc\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fc ekonomik krize girebilir\u201d<\/strong><\/p>\n<p>\u015eap hastal\u0131\u011f\u0131na yakalanm\u0131\u015f hayvanlar\u0131n h\u0131zla kilo kaybederek ka\u015fektik durumuna d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcne ve laktasyon d\u00f6neminde olan hayvanlar\u0131n ise s\u00fct veriminin azald\u0131\u011f\u0131na de\u011finen Prof. Dr. \u00d6zp\u0131nar, \u201c\u0130hbar\u0131 zorunlu hastal\u0131k olmas\u0131 nedeniyle hayvanlar karantinaya al\u0131narak, kesilerek imha edilmelidir. Burada \u00f6nemli olan hayvanc\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn hastal\u0131k nedeniyle b\u00fcy\u00fck bir ekonomik krize girmesi durumudur. \u015eapa yakalanm\u0131\u015f hayvanlar\u0131n eti 24 saat \u00fcst\u00fcnde bekletilmesi ve s\u00fctlerin de past\u00f6rize edilmesi durumunda \u015fap vir\u00fcs\u00fc \u00f6lmektedir. Esas tehlike hayvan sahiplerinin ihbar\u0131 zorunlu olan bu hastal\u0131k durumunu haber vermeden, hayvanlar\u0131n mezbahalara sevk edilerek kesimine izin verilmesi ve bu hayvanlar\u0131n et ve kemik unu yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131lmas\u0131 olabilir. Et ve kemik unlar\u0131nda bu vir\u00fcs\u00fcn uzun s\u00fcre canl\u0131 kalabildi\u011fi ve tekrar hayvanlara bula\u015fma riski ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 bildirilmektedir. Bu nedenle hastal\u0131\u011f\u0131n kontrol alt\u0131nda tutulmas\u0131 zorunludur.\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<p><strong>\u201cHastal\u0131ktan korunmak i\u00e7in a\u015f\u0131 ve insanlar\u0131n \u015fuurland\u0131r\u0131lmas\u0131 \u015fart\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Viral hastal\u0131klarda genelde bilinen bir tedavi y\u00f6ntemi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bunun i\u00e7in belirlenen antijene kar\u015f\u0131 a\u015f\u0131 geli\u015ftirmek yani antikor geli\u015ftirmenin gerekli oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Prof. Dr. \u00d6zp\u0131nar, \u201cHastal\u0131\u011fa sebep olan \u015fap vir\u00fcs\u00fcn\u00fcn hangi varyant\u0131 tespit edildiyse o varyanta ve di\u011fer varyantlara etkili olan a\u015f\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi ve 6 ayda bir hayvanlara uygulanmas\u0131 gerekmektedir. Bunun yan\u0131nda Ah\u0131rlara giri\u015f ve \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131n kontrol edilmesi bu hastal\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 ah\u0131rlarda \u00e7al\u0131\u015fan insanlar\u0131n \u015fuurland\u0131r\u0131lmas\u0131 ve bu hastal\u0131\u011f\u0131n semptomlar\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fclmesi durumunda h\u0131zla veteriner hekime m\u00fcracaat edilmesi \u00f6nem arz etmektedir.\u201d dedi.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;de hayvanc\u0131l\u0131k i\u015fletmelerinin k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7apl\u0131 aile i\u015fletmeleri olmas\u0131 nedeniyle hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131n genelde \u015fuursuz yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve uygulanmas\u0131 zorunlu olan baz\u0131 tedbirlerin al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydeden Prof. Dr. \u00d6zp\u0131nar son olarak \u015funlar\u0131 ekledi, \u201c\u00dclkemizde hayvanc\u0131l\u0131k konusundaki \u015fuursuzluk ve tedbir eksikli\u011fi nedeniyle ba\u015fta \u015fap ve brusella olmak \u00fczere baz\u0131 viral hastal\u0131klar ortaya \u00e7\u0131kabilmektedir. Ah\u0131rlar\u0131n hijyenik \u015fartlara uygun olmas\u0131, kullan\u0131lan yemlerin temiz ve kaliteli olmas\u0131 ve a\u015f\u0131 uygulamalar\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131 durumunda hayvanlar\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 olmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r. Sa\u011fl\u0131kl\u0131 hayvansal \u00fcr\u00fcnlerle beslenen insanlarda daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 olacaklard\u0131r. Korona salg\u0131n\u0131nda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz \u00fczere \u00e7ok say\u0131da hastal\u0131k, hayvanlardan insanlara ge\u00e7ebilmektedir. Teknolojik imkanlar\u0131n artmas\u0131 ve yeni tip vir\u00fcslerin te\u015fhis edilmesi nedeniyle bu konunun \u00f6nemi daha da artmaktad\u0131r. \u0130yi ve kaliteli bir ya\u015fam i\u00e7in hayvanlar\u0131n da sa\u011fl\u0131kl\u0131 ortamda yeti\u015ftirilmesi, kontrol alt\u0131nda tutulmas\u0131 art\u0131k zorunlu hale gelmi\u015ftir. Aksi taktirde gerek viral, gerekse bakteriyel hastal\u0131klar hayvanlardan insana ge\u00e7ebilmekte, hatta sa\u011fl\u0131ks\u0131z olan hayvansal \u00fcr\u00fcnler kullanarak hastal\u0131klara yakalanmam\u0131z s\u00f6z konusu olabilmektedir.\u201d<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Halk aras\u0131nda tabak hastal\u0131\u011f\u0131 olarak adland\u0131r\u0131lan \u015fap hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n, T\u00fcrkiye\u2019ye giren ruminantlardan yani gevi\u015f getiren s\u0131\u011f\u0131r, koyun ve ke\u00e7ilerden yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Prof. Dr. Haydar \u00d6zp\u0131nar, hastal\u0131k hakk\u0131nda \u00f6nemli a\u00e7\u0131klamalarda bulundu.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2446,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-2445","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.netonda.com.tr\/marmara\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2445","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.netonda.com.tr\/marmara\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.netonda.com.tr\/marmara\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.netonda.com.tr\/marmara\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.netonda.com.tr\/marmara\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2445"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.netonda.com.tr\/marmara\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2445\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.netonda.com.tr\/marmara\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2446"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.netonda.com.tr\/marmara\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2445"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.netonda.com.tr\/marmara\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2445"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.netonda.com.tr\/marmara\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2445"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}